BŁ. CZESŁAW PATRON NASZEJ PARAFII

 

Czesław to imię słowiańskie, złożone: cześć (dawniej czest) i -sław, czyli słynący z czci (mu oddawanej) lub głoszący, sławiący cześć (innych, przede wszystkim Boga).

Życie
Bł. Czesław urodził się ok. 1175 r. w Kamieniu Opolskim. Pochodził ze znakomitego rodu rycerskiego, który wydał wiele wybitnych osobistości. Byli to między innymi: św. Jacek, bł. Bronisława, biskup krakowski Iwon i arcybiskup lwowski Jan.
Wydaje się mało prawdopodobne, by Czesław studiował w Pradze, Paryżu i Bolonii i że studia tamtejsze uwieńczył podwójnym doktoratem - z teologii i z prawa kanonicznego. Wiemy tylko, że należał (obok św. Jacka Odrowąża i Hermana Niemca) do księży z otoczenia biskupa krakowskiego, Iwona Odrowąża. Miał zajmować stanowisko kustosza kolegiaty sandomierskiej. Wskazywałoby to na jego rycerskie (szlacheckie) pochodzenie, gdyż wówczas tylko takich przyjmowano do kapituły.
Biskup Iwo udając się do Rzymu, zabrał ze sobą Jacka i Czesława. Podczas pobytu w Rzymie spotkali się oni z założycielem zakonu dominikańskiego - św. Dominikiem. Zadziwił on ich swoją osobowością, stylem życia, pełnym oddaniem się Bogu i prostotą. Uzyskawszy pozwolenie biskupa Iwona, wstąpili więc do dominikanów. Czesław otrzymał habit z rąk samego św. Dominika.
W roku 1222 roku przybył z innymi współbraćmi, w tym ze św. Jackiem Odrowążem, do Krakowa. Tam zostali uroczyście przyjęci przez Iwona Odrowąża, kler i tamtejszą ludność. Pierwsi dominikanie osiedli w Krakowie, oddając się pracy kaznodziejskiej i duszpasterskiej. Biskup odstąpił im kościół św. Trójcy, przy którym założyli swój krakowski klasztor. Jacek został tam przełożonym.
W roku 1225 biskup Pragi zaprosił dominikanów do stolicy Czech. Wysłano tam Czesława z kilkoma ojcami. W ten sposób Czesław stał się założycielem rodziny dominikańskiej na ziemi czeskiej. Założył tam zarówno klasztor męski, jak i żeński.
Po powrocie Czesław udał się do Wrocławia. Tamtejszy biskup, Wawrzyniec przyjął go uroczyście i powierzył mu kościół św. Wojciecha, przy którym wkrótce powstał klasztor. Zachował się do dzisiaj dokument przekazania świątyni z 1 maja 1226 r. We Wrocławiu Czesław pozostał jako przeor do roku 1231, kiedy to został przez kapitułę wybrany na prowincjała (1233-1236). Jako prowincjał brał udział w kapitule generalnej w Bolonii i w kanonizacji św. Dominika w Rzymie (1234). Po złożeniu urzędu pozostał nadal przeorem w klasztorze wrocławskim, aż do swojej śmierci (ok. 1242).
We Wrocławiu przebywał także w czasie oblężenia tatarskiego w 1241 roku. Chroniąc się w mieście wraz z braćmi, mieszkańcami grodu i rycerstwem, był duszą obrony przed najeźdźcami. Zachęcał rycerstwo i lud do dzielnej obrony, przykładem mocnej wiary w zwycięstwo i gorliwej modlitwy zapalał innych. Scenę tę opisał później Jan Długosz. Kiedy miasto zostało zajęte przez najeźdźców, część wrocławian postanowiła bronić się poza murami obronnego grodu. Podanie głosi, że Czesław modlił się o ocalenie miasta wychodząc często na jego wały i zachęcając dzielnych obrońców do oporu. Gdy Wrocław wyszedł obronną ręką z tej wojennej zawieruchy, mieszkańcy przypisywali uratowanie miasta modlitwom i wstawiennictwu Czesława, którego wiara złamała siły nieprzyjacielskie. Należy to uważać raczej za legendę, gdyż Wrocław został poważnie spalony właśnie w 1241 r. przez Tatarów. Scenę z oblężenia Wrocławia przedstawia też obraz znajdujący się w muzeum wrocławskim. Bł. Czesław w uroczystej procesji w grodzie wrocławskim, niosąc Chrystusa w złocistej monstrancji błogosławi obrońców. Oblegającym Tatarom miała ukazać się nad bł. Czesławem ogromna jasność, co wprawiło najeźdźców w taką trwogę, że ze strachu odstąpili od oblężenia, rezygnując ze zdobycia grodu.
Bł. Czesław jest patronem Wrocławia, a przedstawia się go z krzyżem misyjnym, małym kielichem, rozłożoną Ewangelią, laską pielgrzyma, lilią, różańcem i monstrancją, a także z ognistą kulą nad głową.

Kult
Według tradycji wrocławskiej Czesław miał umrzeć 15 lipca 1242 r. Datę tę przyjmuje tradycja dominikańska. Został pochowany w klasztornym kościele św. Wojciecha.
Entuzjazm i szacunek towarzyszący Świętemu za życia rozwinął się w kult religijny po jego śmierci. Notowano coraz więcej nadzwyczajnych łask, a nawet cudów przypisywanych jego wstawiennictwu. Nad jego grobem w kościele dominikanów we Wrocławiu wystawiono niebawem ołtarz. Kult bł. Czesława trwający od jego śmierci został oficjalnie potwierdzony przez papieża Klemensa XI 18 października 1713 roku. Ciało bł. Czesława spoczywa w dominikańskim kościele św. Wojciecha we Wrocławiu. Dla relikwii Świętego wybudowano specjalną kaplicę. Powstała ona w latach 1711-1718. Otrzymała bogaty wystrój rzeźbiarski dłuta L. Webera i F. Mangoldta. Ogromna 850-kilogramowa tablica inskrypcyjna z brązu podaje w języku łacińskim krótki życiorys Błogosławionego. Pod arkadą wejściową znajdują się posągi dwóch patriarchów Zakonu - św. Dominika i św. Jacka. Centralne miejsce zajmuje ołtarz z alabastrowym sarkofagiem zdobionym 24 płaskorzeźbionymi scenami z życia człowieka, którego śmiertelne szczątki w sobie przechowuje. Powyżej ołtarza znajdują się dwie alabastrowe później pozłacane płaskorzeźby, z których jedna przedstawia Bł. Czesława nawracającego Tatarów. Freski Kopuły kaplicznej przedstawiają chwałę niebieską naszego Świętego, a dwa wielkie obrazy na płótnie - dzieło holenderskiego malarza Backera z Antwerpii - ukazują dwa cudowne wydarzenia z życia Błogosławionego: nawrócenie wodza mongolskiego i uzdrowienie umierającego dziecka.
Kiedy w czasie zdobywania Wrocławia w roku 1945 cały kościół legł w gruzy, zachowała się jedynie kaplica z relikwiami bł. Czesława. Na prośbę arcybiskupa wrocławskiego Bolesława Kominka, papież Paweł VI ogłosił bł. Czesława Patronem miasta Wrocławia. Relikwie Błogosławionego spoczywają w alabastrowym sarkofagu we wzniesionej na jego cześć kaplicy, która w obecnej formie pochodzi z I połowy XVIII wieku.

Ikonografia
Przedstawiany z kulą ognistą lub ze słupem ognia nad głową, który według tradycji ukazał się podczas oblężenia Wrocławia przez Tatarów. Niecodzienne to zjawisko spowodowało ich odwrót. Atrybutami Błogosławionego są: krzyż misyjny, kielich, otwarta księga Ewangelii, laska pielgrzyma, lilia, monstrancja, puszka z komunikantami, różaniec.

 

Litania do bł. Czesława

Kyrie Elejson, Chryste Elejson, Kyrie Elejson,
Chryste usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas,
Ojcze z Nieba, Boże, zmiłuj się za nami,
Synu, Odkupicielu świata, Boże,
Duchu Święty, Boże,
Święta Trójco, Jedyny Boże,
Święta Maryjo, Bogarodzico, módl się za nami,
Błogosławiony Czesławie, święty nasz rodaku,
Odważny wyznawco wiary katolickiej,
Ozdobo i chlubo Śląska i całej Polski,
Obrońco i orędowniku nasz przed Bogiem,
Pobożny krzewicielu czci Matki Bożej,
Założycielu klasztorów kaznodziejskich,
Misjonarzu nawracający błędnowierców i grzeszników,
Wspaniały kwiecie czystości,
Mistrzu życia wewnętrznego i czynnego,
Wzorze poświęcenia i cnót bohaterskich,
Pogromco złych nałogów,
Robotniku Boży, pracujący dla dobra ludzkości,
Szczodrobliwy żywicielu ubogich,
Pocieszycielu smutnych i nieszczęśliwych,
Lekarzu chorych na duszy i ciele,
Gorliwy nauczycielu i wychowawco młodzieży,
Siewco kultury chrześcijańskiej,
Roztropny gospodarzu w sprawach doczesnych i wiecznych,
Cudowny wybawco miasta Wrocławia,
Niebiański opiekunie Ojczyzny Naszej,
Któryś częstą modlitwą łączył się z Bogiem,
Któryś oddawał się pokucie i umartwieniu,
Któryś panował nad sobą i był pełen pogody,
Któryś wnikał w położenie bliźnich dla niesienia im pomocy,
Któryś szedł wytrwale drogą prawdy i uczciwości
Abyśmy pracowali nad ulepszeniem i zbawieniem duszy,
Abyśmy się strzegli pychy, chciwości i samolubstwa,
Abyśmy unikali grzechów i wszelkiej podłości,
Abyśmy byli zgodnym, rozważnym, wiernym Bogu narodem,
Abyśmy się strzegli bezbożności i barbarzyństwa,
Abyśmy sumiennie spełniali swoje obowiązki,
Abyśmy przeszli przez życie dobrze czyniąc,
Abyśmy z tobą Boga wiekuiście chwalili.
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie,
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie,
Baranku Boży, Który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.
Módl się za nami, Błogosławiony Czesławie.
Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

Módlmy się.
Boże, którego wolą jest nasze uświęcenie, za przyczyną Błogosławionego Czesława wspieraj nas swoją łaską,
abyśmy we wszystkich okolicznościach życia umieli poznać Twoją wolę i wytrwale Ci służyć. Przez Chrystusa
Pana naszego. Amen.